العوامل الثقافية للهجرة في العراق 2014 - 2017

کتێب:

1. ئەلشێخ بای، ئەلحەبیب، خەشانە، رەشید (٢٠١٦)، کۆچ لە جیهانێکی بێئۆقرەدا، وەرگێڕانی، سابیر عەبدوڵڵا کەریم، دەزگای ئایدیا بۆ فکر و لێکۆڵینەوە، چ١، چاپخانەی دلێر، سلێمانی.

2. ئاسۆ، جەبار (٢٠٠١)، کۆچ و سەفەر، چ٢، ب.ش. چ.

3. شتراوس، کلۆد لێڤی (٢٠٢٤)، نەژاد و مێژوو، و، لەفەڕەنسییەوە، نەجاتی عەبدوڵڵا، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.

4. جبوری، موسڵیح خزر (٢٠١٧)، ڕۆڵی سیاسی کەمینەکان لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، و، لە عەرەبییەوە، هەڵگورد جەلال، دەزگای ئایدیا بۆ فکر و لێکۆڵینەوە، چ١، چاپخانەی دلێر، سلێمانی.

5. تەنیا، ئیسماعیل (٢٠٠٢)، سەفەری ڕەش- کۆژانی دەربەدەری و ئاوارەییە، هەولێر.

٩. ئەرکۆن، محەمەد (٢٠٠٣)، ئاین، عەلمانییەت، فەندەمێنتالیزم، و، لە عەرەبییەوە، شوان ئەحمەد، دەزگای ئاراس، هەولێر.

٨. سینا، عەلی (٢٠٠٦)، مێژووی فەندەمێنتالیزمی ئیسلامیی سوننە لە ئێران، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.

٧. غەفوور، عومەر علی (٢٠١٩)، ئایین و توندوتیژی، چاپخانەی حەمدی، سلێمانی.

٦. غوڵامی، ئەحمەد (٢٠١٧)، تیۆرییەکانی کۆمەڵناسی ئایین، چاپەمەنی مانگ، چ١، بانە.

١١. باپیر، ئاڵا ( ٢٠٢٢)، سیمۆلۆژیای کەلتوور، چ١، چاپخانەی مێخەک، سۆران.

6. ١٠. هینتگتون، ساموێل ( ٢٠١٦)، پێکدادانی شارستانییەتەکان دووبارە بوونیادنانەوەی سیستەمی جیهانی، و، فەیسەڵ خەلیل، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

7. ١٢. میران، ڕەشاد (٢٠٢١ )، مرۆڤناسی. چ١، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.

8. ١٣.رەشید، شەماڵ لەتیف (٢٠١٦)، نوێگەری و گۆڕانی کولتووری، سلێمانی.

9. گۆڤارەکان:

10. ١. بە زمانی کوردی:

11. تاهیر، دڵپاک (٢٠٢٥)، سروشتی تاوانەکانی داعش بەرامبەر بە ئێزیدییەکان، گۆڤار (ڕێبازی نوێ)، ژ٢، چاپخانەی کارۆ، سلێمانی.

12. حەکیم، مراد (٢٠٢١)، کۆچ؛ کوردستان و بیلاڕووسیا، گۆڤار ( ئاژین)، ژ١، فاکەڵتیی ئاداب. زانکۆی سۆران.

13. خەڵەف، سەفا (٢٠٢٢)، قەیرانی ئاو و گۆڕانی کەش و هەوای عێراق هۆکاری کۆچ و ناکۆکی نێوخۆیی، و، لە عەرەبییەوە، باران سوبحی، گۆڤار (ئایندەناسی)، ژ١١، سەنتەری لێکۆڵینەوەی ئایندەیی، سلێمانی.

14. قەزاز، ئازاد (٢٠٢١)، کۆچبەرو زەبری کەلتوور لە کۆمەڵگەی خۆرئاوادا، گۆڤار ( ئاژین)، ژ١، فاکەڵتیی ئاداب. زانکۆی سۆران.

15. نجم الدین، دانەر رشید، فرج، انور محمد (٢٠٢٥)، تیۆری کۆمەڵگەرایی و کۆزمۆپۆلیتانیزم لەبەردەم ئاڵنگارییەکانی جیهانگیرییدا لێکۆڵینەوەیەکی شیکاری بەرواردکارییە، گۆڤاری زانکۆی گەشەپێدانی مرۆیی،Vol. 11 No. 3. سلێمانی.

16.

17. ٢. بەزمانی عەرەبی:

18. حيدر، حميد عزيز، منذر، محمد (٢٠٢٤)، ظاهرة النزوح في العراق بعد عام ٢٠٠٣ و دور السلطات في حماية النازحين، مجلة الجامعة العراقیه‌، المجلد (71)، العدد (4)، بغداد.

19. خضر، سعد صالح، محمد، سعاد عبداللە (٢٠٢٠)، الهجرة الخارجییة و اثارها علی القیم الاجتماعیة و السیاسیة في محافظة دهوک، مجلة الکلیة التربیة، جامعة واسط.

20. راضي. موسی جعفر (٢٠٢٢)، الهجرة الداخلیة في العراق بعد عام 2014، مجلة آداب الفراهيدي، المجلد ١٤، العدد (٤٨)، القسم الثالث، كلية الآداب. جامعة تكريت.

21. هادي، حسام صبار، العكيلي، عدنان عناد غياض (٢٠٢٢)، الأبعاد الجغرافية لظاهرة الهجرة السكانية في العراق بعد عام ٢٠٠٣ ، مجلة لارك للفلسفة واللسانيات والعلوم الاجتماعية المجلد (۲) العدد (٤٥)، كلية الآداب، جامعة واسط.

22. ٣- بەزمانی ئینگلیزی:

1- Ozaltin, D., Shakir, F. and Loizides, N., 2019. Why do people flee? Revisiting forced migration in post-Saddam Baghdad. Journal of international migration and integration, 21(2), pp.587-610

2- Poport, H., Sardoschau, S. and Silve, A. (2020) Migration and cultural change. CESifo Working Paper No. 8547. Available at: https://ssrn.com/abstract=3689469 (Accessed: 16 August 2025).

3- Lanati, M. & Venturini, A.,( 2021) Cultural change and the migration choice. speinger nature, Review of World Economics, 15 April ..

ماڵپەرە ئەلیکترۆنییەکان:

1- دامەزراوەی میدیایی درەو (٢٠٢٥)، هۆکارەکانی کۆچ و میکانیزمەکانی روبەڕوبونەوەی لە هەرێمی کوردستان، راپۆرتی، ژووری توێژینەوەکانی بزوتنەوەی گۆڕان، ١١ی ١١ی ٢٠٢١، ڕێکەوتی سەردان، ٨ی ئابی ٢٠٢٥.

https://drawmedia.net/page_detail?smart-id=9144

٢. نەبەز، سەمەد (٢٠١٧)، کولتوور چییە، ڕێکەوتی سەردان ٦ی ئابی ٢٠٢٥.

https://www.lalishduhok.com/هەمەڕەنگ/post/135847/?lang=ckb

٣. شوانی، دانا (٢٠٢٣)، کوردستان و گۆڕانی کولتووری، ڕێکەوتی سەردان، ١٠ی ئابی ٢٠٢٥.

https://hawlerweb.net/adab/2023/01/42821/

٤. ئەسوەد، نەوزاد ئەحمەد (٢٠٢٤)، پاڵەوانی کولتووری، ڕێکەوتی سەردان، ١٢ی ئابی ٢٠٢٥.

https://knwe.org/KU/ArticleDetails/5269

٥. ئەسوەد، نەوزاد ئەحمەد (٢٠٢٤)، ژینگەی کولتووری، ڕێکەوتی سەردان، ١٤ی ئابی ٢٠٢٥.

https://knwe.org/KU/ArticleDetails/5115

٦. ئەسوەد، نەوزاد ئەحمەد (٢٠٢٤)، توندوتیژی کولتووری، ڕێکەوتی سەردان، ١٧ی ئابی ٢٠٢٥.

https://knwe.org/KU/ArticleDetails/5740

٧. ئەسوەد، نەوزاد ئەحمەد (٢٠٢٤)، کولتووری و کەلەپوور، ڕێکەوتی سەردان، ١٩ی ئابی ٢٠٢٥.

https://knwe.org/KU/ArticleDetails/4849

٨. ئەسوەد، نەوزاد ئەحمەد (٢٠٢٤)، جیاوازی کولتووری، ڕێکەوتی سەردان، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٥.

https://knwe.org/KU/ArticleDetails/4960

٩. Livingston, Tylor ( 1871), What is Culture? , Date of visit, 3rd August 2025

HTTPS://PRESSBOOKS.NEBRASKA.EDU/ANTH110/CHAPTER/CULTURE-AND-CULTURE-CHANGE-TAYLOR-