مقایسه‌تحلیلی «وطن‌دوستی» در شعر شاعران پایداری متقدم و متأخر فلسطین با تکیه‌بر اشعار «جبرا ابراهیم جبرا» و «سالم جبران»

نویسندگان

  • ماجد مرهاج رباط Wasit University College of Education
  • حسین سلیمی جامعة الخليج الفارسي. بوشهر
  • محمد جواد پورعابد جامعة الخليج الفارسي. بوشهر
  • سجاد عربي جامعة الخليج الفارسي. بوشهر

DOI:

https://doi.org/10.31185/eduj.Vol50.Iss1.3452

چکیده

وطن‌دوستیازمهم‌ترینمؤلفه‌هایهر ملتی است که افراد آن ملت در دفاع از هویت خویش به آن چنگ می‌زنند. این پدیده در میانشاعران فلسطینی بازتاب ویژ و گسترده‌ای دارد؛ ازاین‌روکه آنان باتأثیر از واقعیت تلخ اشغال سرزمین مادری خود، باتکیه‌بروطن گراییتلاش کردند تا احساس وطن‌دوستی را در روح مردم فلسطین برانگیزانند و روحیه پایداری درآن‌هابیافرینند. به همین دلیل، عشق به فلسطین و سرزمین مادری خود، از همان آغاز، بن‌مایه‌ مرکزی اشعار پایداری شاعران مقاومت فلسطین را تشکیل دادبه‌گونه‌ای که کمتر شاعری را می تو انیافت که سروده‌هایشاز این ویژگی خالی باشد.

جستار پیش رو تلاش می‌کند تا با روش توصیفی- تحلیلی،جلوه‌هایحس وطن‌دوستیرا در شعر دو تن از شاعران مقاومت فلسطین؛ «جبرا ابراهیم جبرا»؛از شاعران متقدمو «سالم جبران» از شاعران متأخر، بررسی کند.

از بررسی سروده‌های دو شاعر چنین برمی‌آید که حس وطن‌دوستی در شعر شاعران متقدم فلسطین و ازجمله «جبرا ابراهیم جبرا»، بیشتر از رهگذر عاطفه واحساسات درونی مطرح می‌شوددرصورتی‌کهاین ویژگی در شعر شاعران متأخر و ازجمله «سالم جبران»، جای خود را بیشتر به واقعیت و عقلانیتمی‌دهد. دیگر آنکه «جبرا ابراهیم جبرا»، برای تبیین«میهن‌دوستی» خود گاهی به نماد متوسل می‌شود که رازوارگی هنری شعرش را بالابرده و در برخی موارد، مخاطب را در دریافت مضمون سروده‌هایش با مشکل مواجه می‌کندحال‌آنکه شعر «سالم جبران»، صریح، کوتاه و مستقیم و تا حدود زیادی از رمز ونماد و نمادپردازی خالیاست. ویژگی‌ای که می‌توان آن را در شعر اکثریت شاعران متأخر فلسطین مشاهده نمود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

جبرا، جبرا ابراهیم(1990 م)، المجموعات الشعرية، الطبعة الاولی، بغداد.

جبران، سالم (1975 م)، رفاق الشمس، الناصره: دارالحرية للطباعة و النشر.

--------(1970 م)، قصائد ليست محددة الإقامة، بیروت: دارالآداب للنشر.

--------(1971م)، کلمات من القلب، عکا: دارالقبس العربي.

حافظ نیا، محمدرضا (1385 ش)، اصول و مفاهیم ژئوپلتیک، مشهد: انتشارات پاپلی.

حسين، محمد(1954 م)، الاتجاهات الوطنية في الادب المعاصر، القاهره: دارالآداب، د.ط.

شکری، غالی(1366 ش)، ادب مقاومت، ترجمه: محمدحسین رحمانی، تهران: نشر نو.

عمر، احمد مختار (2008 م)، معجم اللغة العربية المعاصرة، الطبعة الاولی، القاهره: عالم الکتب.

قهوه جي،حبيب (1972 م)، العرب في ظل الاحتلال الإسرائيلي، بیروت: منظمة التحرير الفلسطينية، مرکز الابحاث.

الکبيسی، عمر شاکر(2012 م)، «حب الوطن عنوان و ایمان»، مجلة منارالإسلام، عدد 456. صص 58- 61.

کرانگ، مایک (1383 ش)، جغرافیای فرهنگی، ترجمه: مهدی قرخلو، تهران: انتشارات سمت.

کنفانی، غسان (1968 م)، «ابعاد و مواقف من الأدب المقاومة الفلسطينة»، مجلة الآداب، العدد الرابع، بیروت.

الکیالی، عبدالرحمن (1975 م)، الشعر الفلسطینی في نکبة فلسطین، بیروت: الموسسة العربية للدراسات و النشر، چاپ اول.

کیانی، حسین، میر قادری، فضل‌الله (1388 ش)، «شهید و جانباز در شعر ابراهیم طوقان شاعر مقاومت فلسطین»، نشریه ادبیات پایداری، سال اول، شماره اول، صص127-142.

گاستون، بوتول (1374)، جامعه‌شناسی جنگ، ترجمه هوشنگ فرخجسته، تهران: علمی فرهنگی.

مجادلة، هيفاء (د.ت)، «ثورية الوطن الضائع؛ قراءة في أشعار سالم جبران»، موسوعة ابحاث و دراسات في الادب الفلسطيني الحديث، د.م.

محسنی نیا، ناصر (1388 ش)، «مبانی ادبیات مقاومت معاصر ایران و عرب»، نشریه ادبیات پایداری، سال اول، شماره اول، صص 143- 158.

مصطفوی نیا، محمدرضا، توکلی محمدی، محمود رضا، ابراهیمی، قاسم(1390)، نشریه ادبیات پایداری، سال دوم، شماره سوم و چهارم، صص 565- 588.

میر جلیلی، علی‌محمد، صحرایی اردکانی، کمال، سادات موسویان، حمیده(1392 ش)، «وطن‌دوستی از ديدگاه قرآن و روايات»، مجله کتاب قیم، سال دوم، شماره 5، صص 7- 34).

سایت‌های اینترنتی

دحبور، احمد (2006 م)، جبرا ابراهیم جبرا، موقع ديوان العرب، المقال متاح علی عنوان التالي:

http://www.diwanalarab.com/spip.php?article5938

مؤسسة عبدالعزيز سعود البابطين للابداع الشعري، تاريخ استفاده: 22/ 12/ 1393: در دسترس در آدرس زیر:

http://www.albabtainprize.org/

الموسوعة الفلسطينية، (ENCYCLOPEDIA PALESTINA)، دیریاسین (مذبحة- 1948 م)تاریخ استفاده: 14/ 12/ 1396 ش. در دسترس در آدرس زیر:

https://www.palestinapedia.net

چاپ شده

2023-03-07 — به روز شده در 2023-03-12

نسخه ها

نحوه استناد به مقاله

ماجد مرهاج رباط, حسین سلیمی, محمد جواد پورعابد, & سجاد عربي. (2023). مقایسه‌تحلیلی «وطن‌دوستی» در شعر شاعران پایداری متقدم و متأخر فلسطین با تکیه‌بر اشعار «جبرا ابراهیم جبرا» و «سالم جبران». Journal of College of Education, 50(1), 565-586. https://doi.org/10.31185/eduj.Vol50.Iss1.3452 (Original work published 2023)