ڕۆڵى یادگە لە گێڕانەوەى مێژوویی لاى میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕى

نویسندگان

  • م.م. مەرزییە حسین ئەحمەد وانەبێژ لە کۆلێژى پەروەردەى شارەزوور/ زانکۆى هەڵەبجە

DOI:

https://doi.org/10.31185/eduj.Vol61.Iss3.5079

کلمات کلیدی:

مەنگوڕى, یادەوەرى, مێژوو

چکیده

ئەم توێژینەوەیە باس لە یادگە و نووسینەوەى مێژوویى و ڕۆڵى یادەوەرى لە نووسراوە مێژووییەکانى میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕى دەکات, هەڵوەستە لەسەر گێڕانەوەى زارەکى و پشتبەستنى مێژوونووس بە زەین و یادەوەرى خۆى لە چرکەساتە مێژووییە جیاوازەکاندا دەکاتەوە و تایبەتمەندیەکانى نووسینەوەى یادەوەرى لاى ئەو دەردەخات و گوزاشت دەکات لەسەر لایەنە ئەرێنى و نەرێنیەکانى یادەوەریە مێژوویەکانى و بەتایبەتى ڕۆڵى لە گەیاندنى هەندێک ڕووداوى مێژوویى بەشێوەیەکى نادروست کە سەرنجى خوێنەر بۆلاى خۆى کێشدەکات و خاڵى لاوازى گێڕەرەوە مێژووییەکان لەڕێگەى یادەوەریەوە لەى مەنگوڕى دەردەخات و جەخت لەسەر هەندێک زانیارى دەکاتەوە کە لەژێر کاریگەرى ڕوودا و پێشهاتەکانى یادگەدا توشى شێواوى بوون لە گێڕانەوەى ڕووداوى قۆناغە مێژووییە جیاوازەکاندا

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

یەکەم: دەست نوسەکان:

1. میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕى: بەسەرهاتى سیاسى کورد ١٩٥٨هەتاوەکو١٩٨٥,ب2, دەسنووس, پارێزراو لاى بنەماڵەى مەنگوڕى.

دووەم:نامەى زانستى:

2. على, عادل صدیق, یاداشت نوسین لە باشورى کوردستان و ڕۆڵى لە نوسینەوەى مێژووى کورد دا ١٩٠٠ـ١٩٩١, کۆلێژى زانستە مرۆڤایەتیەکانة زانکۆى سلێمانى, ٢٠٢٤.

سێیەم:کتێب بەزمانى کوردی:

3. بارزانى, مەسعود, ٢٠٠٤, بارزانى و بزتنەوەى ڕزگاریخوازى کورد, ب٣, چ١, چاپخانەى وەزارەتى پەروەردە, هەولێر.

4. بورکاى, کەمال, ٢٠٠٨, کورد و کوردستان, و: عەلى فەتحى, چ١, چاپخانەى منارە, هەولێر.

5. سوڵتانى, قازى ـ ئەنوەرى, حەسەن, , ٢٠٠٨, ژیان و شێعرە کوردیەکانى سەیفولقوزاتى قازى ١٨٧٦ـ ١٩٤٥, چاپخانەى شڤان, سلێمانى.

6. شمیدت, دانا ئادەم, ٢٠٠٨, سەفەرێک بۆناو پیاوە ئازاکانى کوردستان, و: ئەبوبکر ساڵح ئیسماعیل, چ١, چاپخانەى خانى, دهۆک.

7. کەریمى, عەلى, ٢٠٠٥, ژیان و بەسەرهاتى عبدوڕەحمانى زەبیحى, چ٢, چاپخانەى کاربین, سلێمانى.

8. گەوهەرى, حامد, ٢٠٠٤, کۆمەڵەى ژیانەوەى کوردستان, چ١, دەزگاى ئاراس, هەولێر.

9. گەوهەرى, حامد,٢٠٠١, کۆمارى کوردستان, چ١, چاپخانەى شەهاب, هەولێر.

10. مەدەنى, حسين, 2009, كوردستان و ستراتیژى دەوڵەتان, ب١, چاپخانەى ڕۆژهەڵات, هەولێر.

11. مەنگوڕى میرزا محەمەد ئەمین, ٢٠٠٩, بەسەرهاتى مەنگوڕى, چ١, چاپخانەى یاد, ب, ش, چ.

12. مەنگوڕى, میرزا محەمەد ئەمین, ٢٠٢٠, بەهەشتى دڵدارى,چ٢, چاپخانەى کارۆ, سلێمانى.

13. مەنگوڕى, میرزا محەمەد ئەمین,2008, جیهانێکى بە پێکەنین, چاپخانەى یاد, سلێمانى.

14. مەنگوڕى, میرزا, ١٩٧١, زێڕیناى ئامێدى, چاپخانەى غەرى حدیثە, نەجەف.

15. مەنگوڕى, میرزا محەمەد ئەمین, ٢٠٠٠, بەسەرهاتى سیاسى کورد ١٩١٤ـ هەتاوەکو١٩٥٨, ب١, چ٢, چاپخانەى ڕوون, سلێمانى.

16. هەژار, ١٣٩٤, چیشتى مجێور, چ٦, کانى کتێب, سنە.

17. مەنگوڕى, میرزا, ٢٠٢٢, شەش کتێبى مێژوویى, چاپخانەى کارۆ, سلێمانى.

18. ئەمین, نەوشیروان مستەفا, ٢٠٠٧, حکومەتى کوردستان لەگەمە سۆڤیەتدا, چ٣, سەنتەرى لێکۆڵینەوەى ستراتیژى, سلێمانى.

چوارەم: کتێب بەزمانى عەرەبى:

19. اوبيتيشكين و أخرون, 1996, لينين, موجز ترجمة حياتة, دار التقدم موسكو, موسكو.

20. يوسف, یوسف سعید, ٢٠٠٨, غاندى, المركز العربى الحديث, القاهرة.

21. لودفیغ, امیل, بسمارک حیاة مکافح, ت: عادل زیعتر, موسسة هنداوى, الممللكة المتحدة.

22. نوار, نعنعى ـ عبدالعزیز سلێمان, عبدالحمید, ٢٠١٤, تاريخ المعاصر أوروبا, دارالنهضة العربية, بيروت.

23. الصاوى, محمد الصاوى, ٢٠١٢, جنکيزخان فاتح العلم, ط1, دار الطيبة للطباعة, مصر.

24. عمر, عمر عبدالعزیزـ الفوزى, محمد على, ١٩٩٩, دراسات فى تاريخ أوروبا الحديث و المعاصر, ط١, دار النهضە العربیة, بیروت, لبنان.

25. احمد, ابراهیم خلیل ـ الحمیدى, جعفر عباس, تاریخ العراق المعاصر, جامعة الموصل, وزارة التعلیم العالى.

26. العلى, حازم الحسن,١٩٨٧, أنتفاضە الوصل, ثورة الشواف ٧ أدار١٩٥٩, دار العربیة, بغداد.

دى لونا, جوسیبى, ١٩٩٧, موسولینى, ت: عادل دوعاش, الهیئە المصریە العامة للکتب, مصر.

27. هتلر, ١٩٩٥ادولف, کفاحى, ت: لویس حاج, ط١.

28. الحسینى, الجعفر, ٢٠١٨, الثورة فى العراق ١٩٥٨ـ١٩٦٣, ط٢, الناشر الروسم, بغداد.

29. العانى, نورى عبدالحمید و أخرون, ٢٠٠٠, تاریخ الوزارات العراقیە فى العهد الجمهورى ١٩٥٨ـ١٩٦٨), ج١, ط١, بیت الحکمە للنشر, بغداد.

30. الفوزى, احمد, ١٩٨٩, عبدالسلام عارف و سیرتة, محاکمة, مصرعة, ط١, دار العربیە, بغداد.

31. حمیدى, عباس الحمیدى ـ الراوى, غازى فیصل و اخرون, ٢٠٠٢, تاریخ وزارات العراقى, ج٦, بیت الحکمە, بغداد.

پێنجەم:سەرچاوەى ئینگلیزى:

32. Tri tarwiyani: Memory as a source of Writing History, (ASSEHR), volume 208, (ICSSIS) 2018).

33. Gitanjali Pyndiah: Writing the history of memory,edited by Stefan Berger and Bill niven, Center of Cultural Studies, Universtiy of London, 14 April 2016

34. Paul Ricoeur: Memory, History, Forgetting, United States of American, 2006.

35. Sri Anda Handayani, Dewi Salindri, Annales School of Hstory: Its Origins, Development and contributions, Journal Of Humanities and Sosial Science, Valume 27, 8 May 2022, Universty of jember, Indonesia.

شەشەم:گۆڤارەکان بەزمانى عەرەبى:

36. حمید الهیمة: الزاكرة بين التاريخ الأكاديمى و التأليف المدرسى, مجلة أسيناك, العدد الرابع عشر, 2019.

37. كوثرانى, وجية, الذاكرة و التاريخ من (مشوار) شفيق الحوت من يافا الى بيروت, مجلة الدراسات الفلسطنية, عدد 95, 2013.

حەوتەم: چاوپێکەوتن

38. چاوپێکەوتنى توێژەر لەگەڵ (عبدولڕەقیب یوسف) لە ڕێگەى تەلەفۆنەوە، ١١/١٢، ٢٠٢١، دوشەممە، کات (١) پاش نیوەڕۆ.

هەشتەم: سايتى ئەلكترونى:

39. harreson, savannah, 12/11/2023, https://study.com/academy/lesson/what-is-historical-memory-biases-examples.html

دانلودها

چاپ شده

2025-11-28

شماره

نوع مقاله

Articles

نحوه استناد به مقاله

م.م. مەرزییە حسین ئەحمەد. (2025). ڕۆڵى یادگە لە گێڕانەوەى مێژوویی لاى میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕى. Journal of College of Education, 61(3), 235-250. https://doi.org/10.31185/eduj.Vol61.Iss3.5079